Leefbaarheid Oostenburg-Noord laat nog steeds te wensen over

Begin dit jaar hield Stichting Over de Brug voor de tweede keer een bewonersenquête op Oostenburg. Conclusie: bewoners zijn nog steeds niet tevreden over hun woonomgeving. Op 3 maart presenteerde de stichting de resultaten en verbetervoorstellen aan stadsdeelcommissie Centrum. 1018 Magazine spreekt bestuursleden Aart Nolen en Rob van Dijk in Buurtkamer Over de Brug.

Jannelies Poelstra en Heleen Verschuren | Foto’s Björn Martens

Al meer dan tien jaar zetten Aart en Rob zich in voor de verbinding tussen Oostenburg-Noord en de omliggende buurten. Dat begon in het Eilandenoverleg en buurtwerkgroep Oostenburg-Noord, met een ontwikkelplan voor de Werkspoorhal en later in Stichting Over de Brug. “Wij hoopten dat de Werkspoorhal een ontmoetingsplek zou worden voor de nieuwe wijk en de omringende buurten, met maatschappelijke en culturele activiteiten.” De bescheiden buurtkamer bleek het hoogst haalbare, maar ze zijn blij dat die er is gekomen.

Onvrede over openbare ruimte onverminderd
Van de tweeduizend bewoners vulden 268 (15 procent) de enquête in. Aart: “Ongeveer 30 procent van de bewoners is expat. Hun antwoorden verschillen nauwelijks van die van andere bewoners. Bewoners zijn positief over de potentie van de buurt: centraal gelegen, aan het water en met kwalitatief goede woningen. Maar de openbare ruimte scoort ook nu weer slecht. Het gebrek aan groen, slechte bestrating, een tekort aan fietsplekken, bouwoverlast en overvolle afvalcontainers zijn veelgehoorde klachten. We hebben dit keer ook gevraagd naar sociale cohesie en veiligheid: het contact binnen wooncomplexen wordt positief beoordeeld, maar het buurtgevoel scoort laag. Het gebrek aan ontmoetingsplekken, zoals winkels en horeca, speelt daarbij een belangrijke rol. Sommige bewoners ervaren de wijk ’s avonds als onveilig door slechte straatverlichting, lege plinten en verlaten bouwplaatsen.”

Lege plinten, donkere Hubb en teleurstellende Werkspoorhal
De leegstand in bedrijfsruimten op straatniveau, de invulling van the Hubb (het voormalige Paroolgebouw) en de Werkspoorhal zijn volgens Rob zorgwekkend: “Er is nog geen zichtbare bedrijvigheid in the Hubb, behalve de ongezellige stadswerf voor de veegwagens van de Stadsreiniging die daar permanent gestationeerd blijft. Door afgeplakte ramen oogt het gebouw donker, wat niet bijdraagt aan het gevoel van veiligheid. Bewoners willen buurtfuncties zoals horeca, een fietsenstalling, een pakketpunt en de mogelijkheid om het theaterzaaltje te gebruiken. De eigenaar heeft aangegeven in gesprek te willen met bewoners.”

‘Sommige bewoners wonen al jaren op een bouwplaats’

De verkoop van de Werkspoorhal aan Nedstede, van vastgoedmagnaat Michael van de Kuit, is volgens Rob een grote fout geweest. “De clausule voor een publieksfunctie en een doorloop naar de VOC-kade is door Stadgenoot, ontwikkelaar Vorm, Nedstede en de gemeente buiten werking gesteld. Na succesvol bezwaar van bewoners tegen eerder geplande padelbanen is de hal nu verhuurd aansportschoolketen BigGym. Dat is beter dan leegstand, maar de haldeuren gaan dicht, dus is er geen doorloop. Ook is de middenruimte niet meer beschikbaar voor buurt- en andere evenementen.”

Van Gendthallen: overlast en hoop
Ook is er onvrede over de steeds weer uitgestelde oplevering van de Van Gendthallen. Rob: “De renovatie veroorzaakt veel geluidsoverlast, ook ’s avonds en in het weekend. De verkeerssituatie is in het donker onveilig door slechte bestrating en onvoldoende verlichting. Tegelijkertijd zijn bewoners optimistisch over de komst van het Drift Museum en bijbehorende horeca, die meer levendigheid zullen brengen.”

Gebrek aan regie
Het gebrek aan regie staat verbetering van de openbare ruimte in de weg, stelt Aart: “Vrijwel alle grond was in bezit van Stadgenoot als gebiedsontwikkelaar. Na voltooiing van straten en openbare ruimten moeten deze volgens de afspraken uit het tien jaar oude inrichtingsplan aan de gemeente worden opgeleverd. Tot de oplevering is de ontwikkelaar verantwoordelijk voor onderhoud en reiniging. Hierdoor blijven straten lang een bouwplaats. Ook komen ontwikkelaars de verplichting om eigen vuilcontainers te plaatsen vaak niet na, waardoor verpakkingsmaterialen naast de reguliere containers worden gedumpt.

Verstening, hittestress en groen waren tien jaar geleden minder een issue. Toch wordt vastgehouden aan de oude plannen bij de aanleg van groen. Dat is een gemiste kans.”

Rob is zeer teleurgesteld over de oplevering van de VOC-kade: “In het masterplan was de VOC-kade bedoeld als een levendige plek die uitnodigt tot ontmoeting. Het geplande groen en de drijvende tuinen zijn niet gerealiseerd. De vlonder is geschrapt, zonder alternatief. De gemeente had deze oplevering nooit zo mogen accepteren.”

Oproep aan gemeente en investeerders
Aart: “De gemeente moet, nu het nog kan, de regie pakken en meer druk uitoefenen op Stadgenoot en andere partijen. Voor veiligheid en cohesie is het belangrijk dat plinten levendig worden en ruimte bieden aan buurtfuncties. Ook ontwikkelaars en gebouweigenaren zijn verantwoordelijk voor een leefbare en groene wijk en hebben invloed op de keuzes die worden gemaakt.”

Rob: “We hebben de gemeente opgeroepen om met bewoners aan beide kanten van het water en betrokken partijen tot een deugdelijk ontwerp voor de VOC-kade te komen. Een ontwerp dat aansluit bij het oorspronkelijke masterplan, maar eigentijdser, met meer groen, ruimte voor ontmoeting en een alternatief voor de niet-gerealiseerde vlonder.”

Bewoners kunnen het verschil maken
“De enquête laat zien waar het knelt, maar zonder actieve bewoners verandert er weinig,” zegt Aart. “Daarom willen we vijf werkgroepen vormen voor groen, openbare ruimte, plinten, veiligheid en sociale cohesie. Bewoners kunnen daarin samen optrekken en gerichter in gesprek gaan met de gemeente en andere partijen.”

Rob vult aan: “In de enquête hebben bewoners aangegeven zich als vrijwilliger te willen inzetten. Dit is de kans om je te organiseren, invloed uit te oefenen en resultaten te boeken. Daar komt bij dat het tijd is om het stokje over te dragen. We hebben ons meer dan tien jaar voor Oostenburg-Noord ingezet, maar wonen er zelf niet. We hopen niet alleen dat bewoners zich aanmelden voor de werkgroepen maar ook om het bestuur van Stichting Over de Brug van ons over te nemen. De basis ligt er.”