‘Op avontuur met een natuurfilosoof’ is een nieuwe workshopreeks voor kinderen van 8 tot en met 12 jaar op Jeugdland. De jonge filosoof Daniël Aijtink neemt kinderen mee de stadse natuur in. Niet met een lesboek, maar met vragen, spel, beweging, takken, blaadjes en alles wat groeit, bloeit, scharrelt of graast.
Arie Martijn Schenk
De reeks loopt inmiddels twee weken. De komende zes zondagochtenden kunnen kinderen nog aansluiten, telkens van 11.00 tot 12.30 uur. Deelname kost niets en aanmelden hoeft niet: wie er is, mag meedoen. Daarmee sluit het programma aan bij de manier waarop Jeugdland veel activiteiten aanbiedt: laagdrempelig, vrij toegankelijk en bedoeld voor kinderen uit de buurt. ‘Op avontuur met een natuurfilosoof’ is mede mogelijk gemaakt door Mensen Maken Amsterdam.
Vragen stellen tussen wilgen, bomen en schimmels
Jeugdland, naast het Flevopark, ligt midden tussen de Indische Buurt, Science Park en de Watergraafsmeer, met Zeeburg en IJburg aan de overkant van het water. De avonturenspeeltuin en kinderwerkplaats trok in 2025 ruim 115.000 bezoekers. Zeker de helft kwam uit stadsdeel Oost.
Daar krijgt de natuur nu een filosofische laag. Kinderen denken na over vragen als: waarom zijn blaadjes groen? Heeft een boom het recht om niet gekapt te worden? Wat is een bos? En zijn mensen eigenlijk ook natuur?
Elke bijeenkomst begint met een kort Socratisch gesprek. Niet om zo snel mogelijk bij een antwoord uit te komen, maar om samen verder te denken. Daarna volgt een opdracht buiten op het terrein. Zo maken kinderen bijvoorbeeld een levend hek van wilgentakken om na te denken over de vraag wanneer iets natuur is en wanneer niet meer. Ook boomklimmen, natuurstempels maken en kijken naar eigenschappen van planten en dieren kunnen onderdeel van de reeks zijn.
‘Een mooie aanvulling op wat Jeugdland al biedt’
Volgens Jeugdland directeur Meinke Noordam past het programma goed bij de plek, juist omdat het zowel buiten als onderzoekend is. ‘Het is een mooie aanvulling op wat we op Jeugdland al bieden, zoals Maakland, Zaadje tot Maaltijd en Expeditieclub’, vertelt ze. ‘Naast deze doe- en maak activiteiten past het in de lijn van verdiepende programma’s, zoals het Weekend van de Wetenschap en de Avonturen Academie.’
‘Jeugdland is geen school. We vinden het fijn dat Jeugdland een plek is waar alles mag, waar je je eigen gang kan gaan. Maar we bieden wel inspiratie.’ Die inspiratie zit hier in verwondering. Kinderen kijken naar iets ogenschijnlijk gewoons, zoals een boom, een blad of schimmel op vergeten fruit, en ontdekken dat daar grote vragen achter schuilgaan. Over leven, verandering, identiteit en de verbondenheid van alles om ons heen.
Daniël groeide op met Jeugdland
Het initiatief voor de reeks komt van Daniël Aijtink, filosoof, buitenmens en maker. Hij studeerde in 2022 af aan de Universiteit Utrecht. Zijn band met Jeugdland gaat ver terug. Als kind speelde hij er zelf. Later kwam hij terug als barmedewerker en workshopmaster. Vanuit die rol stelde hij voor om de natuurfilosofische workshopreeks op het terrein te ontwikkelen.
‘Dat vind ik mooie lijntjes’, zegt Meinke van Jeugdland daarover. ‘Daniel is een kind dat hier speelde, terugkwam om hier te werken en zelf met dit programma kwam.’
Juist dat maakt hem een goede begeleider voor kinderen. ‘Hij is filosoof, maar ook heel erg van buiten zijn. En hij vindt het heel leuk om met kinderen te werken. Omdat hij ook nog die jongen is die hier vroeger speelde, is hij een brug naar de kinderen.’
Denken met hoofd én handen
De workshops richten zich op denkers, doeners en dromers. Filosofie speelt zich niet alleen in het hoofd af. Kinderen bewegen, maken, onderzoeken, verzamelen en praten. Na iedere opdracht eindigt de groep weer samen, onder meer op Jeugdlands Eetbare Eiland, om de bevindingen te bespreken.
Tijdens de lessen kunnen kinderen werken aan hun eigen filosofieboek. Daarin verzamelen ze natuurstempels, blaadjes, tekeningen en ideeën. Zo gaat niet alleen de herinnering aan de workshop mee naar huis, maar ook de vragen die onderweg ontstonden en wellicht is het een begin van een boekje dat met de kinderen mee gaat de zomervakantie in en verder.
Voor Jeugdland telt vooral dat kinderen anders naar hun omgeving gaan kijken. ‘Het is ook een beetje de fantasie de loop laten. En nadenken over wat je ergens over vindt. Of bomen eigenlijk ook rechten hebben.’
Ook voor kinderen van Op Stap
Naast de zondagochtenden geeft Daniel een aantal workshops aan kinderen die via het programma Op Stap van Orion bij Jeugdland komen. Dat zijn kinderen die op dit moment niet naar school gaan of uitvielen binnen de structuur van hun school. Via Op Stap, tussen school en thuis, werken zij toe naar een nieuwe start.
Jeugdland ziet juist voor deze groep waarde in het programma. Het terrein biedt ruimte, vrijheid en beweging, zonder de druk van een klaslokaal. ‘Dat vind ik waardevol’, zegt Meinke over de extra workshops. ‘Het kan zo ook deze kinderen iets bieden.’
Gratis meedoen op zondag
Op avontuur met een natuurfilosoof vindt de komende zondagochtenden (tot aan de zomervakantie) plaats op Jeugdland, van 11.00 tot 12.30 uur. Kinderen van 8 tot en met 12 jaar kunnen gratis meedoen. Aanmelden mag, maar is niet noodzakelijk. Wie op Jeugdland is, kan aansluiten.
Check www.jeugdlandamsterdam.nl
