Deze zomer viert Eetcafé Oceaan op Borneo-eiland het tienjarig bestaan. Een bijzondere mijlpaal voor een plek die diep verweven ligt met de geschiedenis van het Oostelijk Havengebied. René, eigenaar en al decennialang bewoner van het eiland, kijkt met trots rond. ‘Ik woon hier al sinds 1986, op een schip. Toen was hier nog gewoon de haven.’

Arie Martijn Schenk

Waar nu woningen, terrassen en spelende kinderen het beeld bepalen, stonden destijds de loodsen. Het gebouw waarin Oceaan zit, diende vroeger als havenkantoor van stoombootmaatschappij De Oceaan. Een horecabestemming stond al op papier. In de jaren daarna volgden een chic restaurant en later een pizzeria. Daarna bleef het pand vijf jaar leeg. ‘Niemand zag hier brood in’, zegt René. ‘Maar ik ken deze buurt. Dit stukje eiland vroeg om een ontmoetingsplek.’

Van schip naar eetcafé
René werkte jarenlang in de bouw en woonde vlakbij op zijn schip. Samen met Parel organiseerde hij op woensdagavonden al een huiskamerrestaurant aan boord. Toen het pand aan het R.J.H. Fortuynplein leeg bleef staan, begon het te kriebelen. ‘Dat gebouw bleef maar leeg. Op een gegeven moment dacht ik: dan doen wij het.’

Horeca-ervaring ontbrak, maar met hulp van buurtgenoten lukte het uiteindelijk om toestemming te krijgen. De start vond plaats als stichting. Daarna volgde gelijk de stap naar een bedrijf. Op 25 augustus 2016 opende Eetcafé Oceaan de deuren.

Een rovershol met karakter
Binnen oogt Oceaan kleurrijk, warm en eigenzinnig. ‘Veel elementen ontstonden letterlijk met mijn handen. Het voelt een beetje als een rovershol’, zegt René lachend. Meubels kwamen in de beginjaren regelmatig van straat. Tafels en stoelen kregen een tweede leven. Inmiddels staat er meer eenheid, maar het karakter bleef. Tijdens de coronaperiode ging het timmeren volop door. Een vrachtwagen hout, open deuren, personeel in beweging. Take-away hield de zaak draaiend. ‘Alles om te blijven doordraaien.’

De bar ontstond uit een grote tafel die in stukken werd gezaagd. Een opvallende bank kreeg vorm via kunstenaar Steven Oprinsen, bekend van New Classic Pop Art. Hij schilderde de bank als betaling voor een openstaande rekening — een verhaal dat perfect past bij de plek.

Goed eten houdt de buurt vast
Oceaan begon als eetcafé, maar alleen daarop draaien bleek lastig. De keuken maakte daarom een stap omhoog. Huisgemaakte hamburgers, spareribs en saté vormen sindsdien de basis. ‘Goed eten zorgt ervoor dat mensen blijven terugkomen’, zegt René.

De zaak opent van woensdag tot en met zondag. Lunch, borrel en diner lopen moeiteloos in elkaar over. Verjaardagen en buurtfeesten vinden hier regelmatig plaats. Ook toeristen weten Oceaan te vinden, vaak via bed & breakfasts in de buurt.
Ajaxwedstrijden verschijnen op groot scherm. De sfeer blijft gemoedelijk, met aandacht voor elkaar.

Pubquiz, karaoke en muziek
De agenda zit vol. Op de tweede woensdag van de maand staat een pop/pubquiz op het programma, gevolgd door een popquiz op de laatste woensdag van de maand. Regelmatig klinkt livemuziek door de zaak, vaak semi-akoestisch en dichtbij.

Naast eten en muziek draait het bij Oceaan om ontmoeting. Een pooltafel nodigt uit tot een potje spelen en in het platenhoekje kiezen bezoekers zelf een plaat uit.

Pionieren op het eiland
De eerste bewoners arriveerden rond 2000 op Borneo-eiland. Het gebied voelde ruig en onaf. ‘Het pionieren hoorde erbij’, vertelt René. Schippers en nieuwe bewoners moesten elkaar leren kennen. Kadefeesten, open huizendagen en gezamenlijke activiteiten brachten verbinding. Bewoners van boten en huizen stelden hun deuren open.

‘Die beginjaren waren goud waard.’ Later veranderde de samenstelling van de buurt. Toch leeft de kade in de zomer nog steeds op. Mensen zwemmen in het water, zitten buiten, ontmoeten elkaar op het terras.

Trots op Parel
René spreekt vol lof over zijn partner Parel. ‘Zij runt het hier. Echt. Ik kijk daar met trots naar.’ Samen wonen ze om de hoek aan de Borneokade, op hun veerboot.

De droom die ooit begon aan de keukentafel op een schip, staat inmiddels stevig verankerd aan de kade. Tien jaar Oceaan voelt voor veel buurtbewoners als veel meer dan een jubileum.

oceaan.amsterdam , R.J.H. Fortuynplein 29
Open van woensdag tot en met zondag vanaf 12.00 uur