Op marktdagen was het Dapperplein overdag tot voor kort bijna niet als plein herkenbaar. De marktstallen op het plein stonden in dezelfde lijn als de rest van de markt in de Dapperstraat. Achter de stallen op het plein was dan wat rommelige, loze ruimte. Alleen op zondag, ’s avonds en ’s nachts kon je het Dapperplein als plein ervaren.

Fokko Kuik

Eind vorig jaar is met het oog op het aantrekkelijker maken van de Dappermarkt besloten om van het Dapperplein weer wat meer een echt plein te maken. Sindsdien staan er nu alleen nog kramen aan de westkant van het plein.

Tegenover de Spakenburger vishandel en Willems Kippaleis is nu een grote open ruimte ontstaan met wat statafels. Lekker veel wachtruimte voor de blauwe reigers en meeuwen die daar dagelijks staan te hopen op stukjes vis als ze te pakken kunnen krijgen.

Flinke terrassen
Of dit de aantrekkelijkheid van de markt inderdaad verbeterd heeft, weet ik niet, maar je hebt nu wel meer zicht op de winkels en horeca daar. Toen ik laatst op een van de bloedhete dagen ’s avonds nog een ommetje maakte door de Dapperbuurt viel me voor het eerst op dat daar een paar horecazaken met flinke terrassen zijn. Ook staan er wat bomen en plantenbakken.

We gingen even iets drinken bij het gezellige café Publiek, waarvan ik het bestaan nooit eerder had opgemerkt. Toen ik later ging afrekenen, hoorde ik dat ze ook nog maar vijf weken open waren. Het was een WK-voetbalavond waarbij er flink veel mensen rond het grote tv-scherm van café Publiek zaten. Aan het gejuich te horen waren ze in meerderheid voor Frankrijk.

Juichvertraging
Opmerkelijk was dat er midden op het plein ook een kleine opstelling was met wat stoelen en tafels, met op één daarvan een beamer. De beelden werden geprojecteerd op de grote witte marktwagen van Willems Kippaleis. Het was eigenlijk nog een beetje te licht, dus heel duidelijk was het beeld niet, maar aan het geluid te horen was het dezelfde wedstrijd als op ons terras. Daar kon je kijken zonder een drankje te moeten bestellen.

Wel hoorde daar wat ‘juichvertraging’ bij, een verschijnsel dat zich ook bij ons appartementsgebouw voordoet: als er op onze tv gescoord werd, was dat pas 10 seconden later in de tuinen beneden ons te horen. Een grappig verschijnsel.

Foto Stadsarchief Amsterdam

Oude foto’s met allemaal marktkramen
Toen we enigszins afgekoeld en gehydrateerd (zo heet dat tegenwoordig) weer naar huis liepen, besloot ik eens te zoeken naar oude foto’s van het Dapperplein. Daar waren er behoorlijk veel van te vinden. Een gekleurde ansichtkaart uit 1910, met flinke bomen midden op het plein. Maar ook veel zwart-witfoto’s; vrijwel allemaal met marktkramen erop, want de markt is daar al meer dan 100 jaar.

Foto’s Stadsarchief Amsterdam

Ook van de periode rond 1980 waren er veel foto’s. In die tijd was ik zelf vaak in Dapperbuurt. Op de foto’s uit die tijd zie je vooral de stadsvernieuwing, met veel afgebroken woningblokken en de eerste nieuwbouw uit die tijd.

De vorm is bewaard gebleven
De min of meer ronde hoofdvorm van het Dapperplein is altijd bewaard gebleven. Ooit was het een rotonde met een middenpleintje, waarop behalve bomen ook wat kleine gebouwtjes, waaronder een politiepost, stonden. Later werd het meer een kruising met ook zijtakken met marktkramen op het plein. In een ver verleden werden er ook wel wielrenwedstrijden gehouden, begreep ik.

Ongezellig, maar praktisch asfalt
Mooi om te zien hoe zo’n plein dat al sinds het einde van de 19e eeuw bestaat, nog steeds z’n huidige functie van marktplein en ontmoetingsplek heeft. De bestrating is wel vaak veranderd. Tegenwoordig is er in het midden vooral veel asfalt, lekker praktisch met het oog op het schoonhouden, wat aan het einde van elke marktdag altijd een flink spektakel is. ’s Avonds als er geen markt is oogt dat vrij ongezellig, maar de terrassen met de bloembakken eromheen maken veel goed. Je kunt je er in de geest van J.C. Bloem zomaar eens domweg gelukkig gaan voelen op een mooie zomeravond.