Na het overlijden van Hans van Manen (93) op 17 december vorig jaar kijkt de danswereld terug op een uitzonderlijk oeuvre. Ruim zestig jaar lang gold hij als Nederlands bekendste choreograaf en internationaal als een grootmeester van het hedendaagse ballet. Met zijn eigenzinnige bewegingstaal en vernieuwende werken drukte hij een blijvende stempel op de danswereld.
Arie Martijn Schenk
Het Nationale Ballet eert hem in dit weekend met een reeks voorstellingen in Koninklijk Theater Carré. Vanwege de grote belangstelling kwam er zelfs een extra voorstelling bij. Het programma Hans van Manen in Carré voelt als een afscheid én viering van zijn betekenis voor het gezelschap.
In een uitverkocht Carré krijgt het publiek een bijzondere ervaring. Waar normaal beperkt zicht op het podium geldt, opent de piste zich nu volledig: de dans speelt zich midden in het theater af. Het publiek zit er letterlijk met de neus bovenop. De nabijheid maakt het intens en direct. Het orkest speelt zichtbaar vanaf het podium, en vanuit een loge wordt de vleugel bespeeld. ‘Dat samenspel van ruimte en muziek versterkt de beleving’, zegt een van de bezoekers.
Voor de pauze tonen Kammerballett, Two Pieces for HET en Black Cake de speelse, virtuoze en soms erotisch geladen kant van Van Manens oeuvre.
Na de pauze volgt Live (1979), het revolutionaire videoballet dat bij de première in Carré geschiedenis schreef. De zwart-witbeelden op het scherm roepen direct de sfeer van eind jaren zeventig op, bijna vijftig jaar geleden. De combinatie van live dans en camerawerk maakt het werk nog altijd indringend. Het dansen in de foyer, zichtbaar op het scherm, vergroot de spanning en beklemming.
Het slot raakt diep: de danseres verlaat het theater en loopt langs de Amstel de nacht in. Met een jas stijlvol gedragen, verdwijnt ze uit beeld. Een ontroerend beeld dat voelt als een symbolisch afscheid, niet alleen van het personage, maar ook van Van Manen zelf.
Zijn geest leeft voort in zijn werk. In deze voorstelling wordt duidelijk: Hans van Manen verdwijnt niet, zijn dans blijft.
