In Museum Rembrandthuis is nu de tentoonstelling Experimenteerdrift te zien. Net als alle exposities in het voormalige atelier en woonhuis van Rembrandt van Rijn is nu de experimentendrift van de oude meester te zien. Maar ook van navolgers, van de 17e eeuw tot nu. Oost-online kreeg een privérondleiding van Epco Runia, hoofd collectie en onderzoek.
Anne-Mariken Raukema
‘Rembrandt was eigenlijk constant bezig met het uitproberen van nieuwe en andere dingen. Van kleurnuances, zwart-wit schakeringen tot materialen en technieken. Ook liet hij weleens schetsen liggen die hij veel later weer oppakte en veranderde.’ Runia is meteen op dreef. Hij vertelt dat een deel van wat nu te zien is, afkomstig is uit de collectie Neke Fraenkel-Schoorl, die in 2020 een grote gift deed in de vorm van een verzameling 19e en 20e -eeuwse tekeningen en etsen.
In datzelfde jaar wijdde het Rembrandthuis er de expositie Rembrandt Revival aan. Op dit moment is een deel van die schenking in Japan en de Verenigde Staten als bruikleen voor reizende tentoonstellingen. ‘Wat niet velen zich realiseren, is dat we veel meer in onze eigen collectie hebben dan alleen werken van Rembrandt.’ Niet zonder trots eraan toevoegend dat deze tentoonstelling geheel uit werken uit de eigen collectie bestaat.
Begin deze eeuw werden verschillende figuratieve etsen aangekocht. Rond die aanwinsten werden exposities georganiseerd van de afzonderlijke kunstenaars. ‘Interessant, maar dat doen we nu niet meer’, aldus Runia. Nu wordt meer thematisch gewerkt, zoals de laatste jaren te zien was rond onderwerpen als ‘thuis’ of ‘rouw’. En dat zijn groepstentoonstellingen.
Van 17e tot 21e eeuw
Twee kleine zalen zijn gevuld met etsen van Rembrandt en werken van tijdgenoten en kunstenaars van latere datum. Een wand is gewijd aan bomen. Rembrandts boom is de eerste die we zien en dan blijkt al snel dat – ook al zijn het dezelfde bomen in een landschap, het steeds andere werken zijn. Epco Runia: ‘Het gaat ons erom dat we bezoekers goed laten kijken, maar ook dat zij van dichtbij meemaken hoe kunst ontstaat.’ Bijzonder is de boom van Geertruydt Roghman, tijdgenote van Rembrandt.
En ook de zes grote koppen die de Britse kunstenaar Glenn Brown (1966) maakte van twee kleine etsen van de grote meester. Brown bewerkte details uit Rembrandts etsen digitaal, maar maakte er uiteindelijk wel etsen van. Maar ook de Fransman Gérard de Palécieux, die met kleur experimenteerde in verschillende stadia van het maakproces. Een echte Goya hangt er! En een Japanse houtsnede, een techniek die Rembrandt niet gebruikte, maar het landschap is wel herkenbaar.
Zelf vind ik de prent van Hercules Segers (1626-1630), een ets op linnen met blauw en bruin, een sparrentak in een landschap, erg mooi. Net als de zelfportretten van de Duitser Horst Janssen (1929-1995), getiteld Hanno’s Tod, naar een personage uit Thomas Manns roman Buddenbrooks.
Epco Runia is blij dat nu eindelijk een goede plaats is gevonden voor de serie pictogrammen van Gernd Arntz (1900-1988). Deze liggen weliswaar ver van Rembrandt, maar de radencommunist Arntz maakte deze ‘twaalf huizen van onze tijd’ om evenveel misstanden gestileerd in zwart-wit weer te geven.
Najaarsprogramma met tatoes
In het najaar kun je zelfs een kunstwerk laten tatoeëren. Het programma biedt mogelijkheden om door Henk Schiffmacher of een van zijn collega’s een detail van Rembrandts werken op je arm te laten vereeuwigen. Op 28 september gaat de website live voor reserveringen.
Onder de tatoe-collega’s Tycho Veldhoen, zoon van Aat Veldhoen. Van hem is ook een aantal etsen, geëxperimenteerd met de linkerhand, nadat de rechter was uitgevallen, te zien. Ze zijn gemaakt vanachter het raam thuis aan de Wittenburgerkade, waar een bushalte stond. Dus veel wachtende mensen.
Experimenteerdrift
is te zien tot en met 3 januari 2027
www.rembrandthuis.nl
