Een documentaire over Denis Mukwege, de Congolese gynaecoloog die zijn leven wijdt aan slachtoffers van seksueel geweld, trof Willy Looyen in het hart. Het inspireerde de beeldend kunstenaar tot een reeks abstracte portretten van de Nobelprijswinnaar. In het weekend van 8 maart is haar werk te zien.
Jaap Stam | Foto Frank Schoevaart
Krassend, wringend, wrikkend en mijmerend zoekt beeldend kunstenaar Willy Looyen uit Park de Meer naar de vorm voor haar ideeën over activisme, mensenrechten, racisme en feminisme. Melancholie en ingehouden woede zijn drijfveren, ‘maar er zitten allerlei emoties in’. Ze gebruikt tekst, textiel, tekeningen, foto’s en gemengde technieken om verhalen te vertellen die aan het denken zetten. ‘Het gaat mij om het leven en de wereld waarin we leven. Ik maak geen kunst om de kunst.’
Looyen haalde foto’s van de Congolese gynaecoloog Denis Mukwege van internet en maakte daar kleurrijke silhouetten van. Het leverde abstracte portretten op waarvan ze collages maakte, die ze digitaal bewerkte tot ontwerpen van weefsels. Die inspireerden haar vervolgens tot het maken van tekeningen, waarbij ze de weefselstructuur met potlood op papier bracht. De weefsels zijn uitgevoerd door het textielbedrijf EE Exclusives in Heeze.
De tentoonstelling Connecting Threads of Care (Verbindende draden van zorg) vertelt het verhaal van haar kunst geïnspireerd door de roeping van Mukwege. In het weekend Internationale Vrouwendag hangen de collages, weefsels en tekeningen in Losdok, het open podium in Pakhuis Wilhelmina.
Met gevaar voor eigen leven strijdt Mukwege voor slachtoffers van seksueel geweld in conflictgebieden, met name in zijn vaderland. In Bukavu richtte hij een ziekenhuis op voor slachtoffers van groepsverkrachtingen en seksueel geweld. Hij hekelt in scherpe bewoordingen het optreden van machthebbers en militairen. In een toespraak voor de Verenigde Naties benoemde hij de wetteloosheid bij de massale verkrachtingen in zijn land.
Mukwege wordt geregeld bedreigd. Hij werd door gewapende mannen overvallen in zijn woning in Bukavu. Zijn lijfwacht werd gedood, Mukwege kon met zijn gezin ontsnappen. Hij vluchtte naar België dat hem asiel verleende. Toen hij terugkeerde, stonden Congolezen rijen dik langs de dertig kilometer lange weg van het vliegveld naar Bukavu om hem te verwelkomen. Looyen: ‘Vrouwen die amper iets bezitten, hadden geld ingezameld voor zijn terugreis. Dat vind ik ontroerend en het illustreert hoe belangrijk hij is.’ In 2018 kreeg Mukwege de Nobelprijs voor de Vrede.
Het verhaal van Mukwege en Congo is ook ons verhaal, zegt Looyen. ‘In Congo woedt decennialang een oorlog om de rijke grondstoffen die het heeft. Er wordt gevochten om coltan dat wij nodig hebben voor onze laptops en smartphones.’ Een deel van de opbrengst van de tentoonstelling gaat naar de Mukwege Foundation die zich inzet voor de bescherming van vrouwen en meisjes die slachtoffer zijn van seksueel geweld in conflictgebieden.
Looyen, die Mukwege nimmer heeft ontmoet, laat zich vaker inspireren door mensen die ze bewondert. Ze maakte portretten van Maria Ressa, de Filipijnse journalist die zich specialiseerde in terroristische netwerken en eveneens winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede. Foto’s van de drie Amerikaanse vrouwen die Black Lives Matter oprichtten, de beweging tegen antizwart racisme die ontstond in de Verenigde Staten als reactie op politiegeweld tegen Afro-Amerikanen, liet ze samenvloeien tot één portret. Beide zijn uit de serie People of our Time. In een andere serie, The Defenders, portretteerde Looyen belangrijke mensenrechtenactivisten.
Via Voordekunst, een platform voor crowdfunding in de creatieve sector, haalde Looyen 2.310 euro op voor Connecting Threads of Care, 110 euro meer dan begroot. ‘Omdat alles wat Willy doet belangrijk is en ertoe doet’, schreef een donor.
Connecting Threads of Care , 6-8 maart, Losdok, Pakhuis Wilhelmina, Veemkade 572. Opening vrijdag 6 maart 16-18 uur. Zaterdag 7 en zondag 8 maart 13.00-18.00.
Zie ook: willylooyen.nl
