In de hal van de Stopera opende vandaag een bijzondere tentoonstelling over Vlooienburg, de verdwenen wijk die ooit op deze plek aan de Amstel lag. Een maquette brengt de buurt op schaal terug. Samen met archeologische vondsten uit de jaren tachtig vertelt de expositie het verhaal van een wijk die gold als de eerste multiculturele buurt van Amsterdam.
Redactie
Een wijk vol geschiedenis
Vlooienburg ontstond in de zeventiende eeuw op een aangeplempt eiland in de Amstel. De wijk groeide uit tot een levendige migrantenbuurt, met bewoners uit verschillende landen en geloofsgemeenschappen. Er woonden onder meer Portugees-Joodse kooplieden, Britse puriteinen, katholieken en lutheranen uit Duitsland en Scandinavië.
Het eiland vormde ook het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Vier op de vijf bewoners van Vlooienburg waren Joods. Tijdens de Duitse bezetting deporteerde de bezetter ongeveer 1600 Joodse bewoners van Vlooienburg. Na de oorlog bleef er weinig over van de wijk die ooit zo levendig was.
Drie lagen
De tentoonstelling bestaat uit drie lagen. De onderste laag toont archeologische vondsten die in 1981 en 1982 bij opgravingen tevoorschijn kwamen. Het gaat onder meer om gebruiksvoorwerpen uit beerputten. Die geven een inkijkje in het dagelijks leven van de bewoners: wat zij aten, gebruikten en achterlieten.
Daarboven ligt de maquette van Vlooienburg. Die kwam tot stand in samenwerking met historicus Maarten Hell, het Stadsarchief Amsterdam en het 4D Research Lab van de Universiteit van Amsterdam. De maquette laat zien hoe de verdwenen buurt eruitzag, met straten, huizen en het eiland in de Amstelbocht.
De bovenste laag toont de Stopera zelf. Deze maquette is gebaseerd op de originele tekeningen van architect Cees Dam, die eerder dit jaar overleed. Zo plaatst de tentoonstelling de verdwenen wijk letterlijk onder het gebouw dat er nu staat.
Verloren wereld
Historicus Maarten Hell schreef eerder het boek Verloren wereld in de Amstelbocht. Leven op Vlooienburg, 1600-1815. Daarin reconstrueert hij het dagelijks leven op het eiland, vanaf de aanleg in 1596 tot 1815. Hij beschrijft Vlooienburg als een buurt met houthandelaren, kooplieden, middenstanders, ambachtslieden en mensen aan de rand van de samenleving.
De tentoonstelling in de Stopera maakt die verloren wereld opnieuw zichtbaar. Niet in een museumzaal ver weg van de plek zelf, maar precies daar waar de buurt ooit lag.
De vitrine over Vlooienburg is vanaf 19 juni permanent te zien in de hal van de Stopera, ingang Amstel 1.
De tentoonstelling is gratis toegankelijk van maandag tot en met vrijdag tussen 09.00 en 17.00 uur.
Lees ook Canon van Amsterdam zichtbaar op straat. Vlooienburg
