De grachtengordel is toch wel een prachtig decor voor lichtkunstwerken. Scherp is vaak het contrast tussen oud en nieuw, maar schuren doet dat nergens. Beter nog: beide worden er mooier van. Om dit te ervaren stapte oost-online.nl eens in een heuse rondvaartboot. Want het zwaartepunt van de route ligt dit jaar duidelijk op de Herengracht.
Anne-Mariken Raukema | Foto’s Ron Tolman
Er zijn van die dingen die je eigenlijk nooit doet omdat je inwoner bent. Dat zijn vaak de zaken die voorbestemd zijn voor toeristen. Dat doe je niet. Je kent het wel. Laat hen lekker dokken, ik blijf thuis. Voor een keer maakte ik een uitzondering en stapte eind van de middag in de André van Duin, die de eerste vaart van die dag vanaf het Noord-Zuid Hollands Koffiehuis zou maken. Langs alle lichtbeelden die in het kader van Amsterdam Light Festival in en langs het water zijn geplaatst.
Toeristentrekker
In maar liefst achttien andere talen naast het Nederlands kan de bezoeker de reguliere bijzonderheden onderweg aanhoren. Beetje geschiedenis van Amsterdam, highlights als het Centraal Station, Scheepvaartmuseum, de Scharrebiersluis, Wertheimpark, Hortus, de Nieuwe Herengracht, Herengracht, de zeven bruggen vanaf de Reguliersgracht, het duurste hotel van de stad (Rosewood), Jordaan, Brouwersgracht en weer terug na een uur. Tussendoor wijst de bestuurder op de beelden waar we langskomen. Je merkt aan haar grapjes dat ze de route al heel lang vaart. De audiotour over de lichtbeelden is alleen in het Nederlands en Engels beschikbaar.
Nalatenschap
De inmiddels veertiende editie van het Amsterdam Light Festival staat in het teken van nalatenschap ofwel ‘legacy’. Dat betekent dat we nogal wat historische en klimatologische gebeurtenissen langs zien komen en de gevolgen daarvan voor huidige en volgende generaties. Maar ook familietradities en gedeelde herinneringen komen langs in de werken. Bij de een pakt dat beter uit dan bij de ander.
Twintig ruimtelijke werken
Twintig internationale kunstenaars vertaalden hun eigen interpretatie van ‘nalatenschap’ in een ruimtelijk werk. De enorme ronde zon voor de Sint-Nicolaas Basiliek tegenover het Stationsplein vormt de haast oogverblindende aftrap. Op Nemo is een digitaal werk aangebracht, waardoor het lijkt alsof het technologiemuseum met bewegende lichtdraden beplakt lijkt. Fracture Point is van de Spanjaard Filip Roca, technisch erg knap. Het Scheepvaartmuseum ligt er in vallend avondlicht mooi bij. Het rode beeld Whale Fall herinnert aan een stervende walvis wiens skelet op de bodem van de zee voeding biedt aan nieuw leven.
Spiegels en yoga
In de Nieuwe Herengracht is een mooi werk van Jos Agasi en Noortje van den Eijnde. Ze delen hun belangstelling voor water en licht en hun werk is een mooie reflectie van golfjes op het grachtwater. Aan de rand van het Wertheimpark lijken acht mensfiguren van draad met grote, opgeblazen en lichtgevende hoofden, yoga-oefeningen te doen. Het is het werk Under Pressure.
In het water bij de Hortus staat Orb – het is of lijkt gemaakt uit spionnetjes, de spiegeltjes die onze grootouders soms bij het raam hadden hangen om te zien wie er voor de deur stond. Nog op de Nieuwe Herengracht, naast het H’ART museum, staat een werk met de naam O.T 1407. De associatie met morsecodes popt op. Het zijn verticale buizen die steeds van kleur veranderen.
Twee ramen van Leegte
Het werk I contain multitudes (ik omvat menigten) staat met grote lichtletters op de brug aan de centrumzijde van de Amstel, die de Herengracht overspant. (foto) Het werk is van de Italiaanse kunstenaar Marinella Senatore. Lynn Leegte, Nederlandse beeldhouwer en fotografe, maakte voor het hek voor de open ruimte van de Singelkerk (de achterkant van deze schuilkerk ligt aan de Herengracht) een lichtwerk van twee ramen, ingetogen en sereen. Anders van aard zijn de twee enorme zwanen van licht die uit het water lijken op te stijgen. In het echt indrukwekkend – zeker met het geluid wat hier vaak mee gepaard gaat – maar van roestvrijstaal en staal niet minder imposant.
Zo gaat het nog maar door; er zijn in het laatste stuk nog zes werken te zien. Leuk om het alles van het water te zien, maar ik ga ‘m nog eens nalopen. Dan kun je stilstaan waar je wilt. En je eigen tempo bepalen. Ik zou de binnenkant nemen, dus langs de oneven huisnummers. Niet omdat dat korter is, maar ik denk dat je het mooiste beeld hebt.
Informatie kan beter
Jammer dat bij het opstappunt nergens wat meer informatie over de beelden te vinden is. Er zijn twee informatiepunten: bij de Blauwbrug en A Beautiful Mess op het Oosterdok. De website geeft informatie over de makers, maar niet over de werken. Er zijn georganiseerde fietstours, korte en lange wandelingen, desgewenst met oesters onderweg en natuurlijk rondvaarten, aangeboden door verschillende maatschappijen. Maar gewoon zelf gaan lopen of fietsen kan ook, en dat is gratis. De website biedt wel wat summiere informatie over de kunstenaars (in alfabetische volgorde van de voornaam), en daarna meteen een link naar hun website. Zo blijft het helaas een beetje een zoekplaatje, maar wel een mooi zoekplaatje.
Tot 5 januari gaan de lichten om 16.30 uur aan. Daarna, tot en met 18 januari, om 17.00 uur. In de kerstvakantie gaan de lichten pas om 23.00 uur uit en op oudjaarsdag doven de lichten al om 21.00 uur.
Check www.amsterdamlightfestival.com
