Het Amsterdamse Licht Festival is alweer een tijdje aan de gang, maar duurt nog tot 18 januari. Oost-online maakte de vaartocht al mee, maar de route lopen is misschien wel zo bijzonder en je hebt meer tijd om de lichtobjecten te bekijken. We doen dat in onze Oostommetjes serie, want hoewel we het centrum zeker aandoen, bevindt meer dan de helft van de lichtkunstwerken zich aan de oostkant van de Amstel.
Tekst en foto’s Goos van der Sijde
Op de laatste zondag van 2025 nemen we vanaf het Javaplein om kwart voor 5 bus 22 naar het Kattenburgerplein waar we met vrienden hebben afgesproken. Startpunt: het Scheepvaartmuseum. De lucht is nog helder, maar het schemert al wel en op aards niveau begint het al behoorlijk te donkeren.
Om de hoek bij het Scheepvaartmuseum doemt als eerste kunstwerk een roodverlicht staketsel op, dat de verbeelding is van wat uiteindelijk achterblijft op de bodem van de oceaan nadat een walvis is overleden. Het rood symboliseert tevens de nogal bloederige geschiedenis van deze zeezoogdieren, aangezien de mens in het verleden er voor eigen gewin heel wat heeft afgeslacht, en helaas zijn er nog steeds landen waar walvisproducten op het menu staan.
We lopen verder langs de Scharrebiersluis. Panelen met reflecties van de zon op het wateroppervlek reflecteren op hun beurt weer prachtig in het kabbelende water van de Scharrebiersluis. Even verderop langs de Nieuwe Herengracht kijken we uit op het Wertheimpark, waar je verlichte draadstaal figuren bezig ziet met een soort gymnastische oefeningen.
Het grappige is dat de wandelende bezoekers van het park onderdeel lijken te worden van deze lichtkunst. Een bol in een grasperk met tientallen zwarte rondjes doet denken aan het weggewaaide pluizige zaad van een paardenbloem – als een herinnering aan de zomer. Langs het water van de nieuwe Herengracht – naast het H*ART Museum – zijn gekleurde buizen opgesteld als een rasp – je ervaart een soort lichtconcert doordat de kleuren steeds veranderen en bewegen.
Kritiekpuntje: bij elk kunstwerk is een verlichte zuil aanwezig, met de naam van het kunstwerk en de kunstenaar, maar heel veel informatie geeft dat niet. Ook staan de (verlichte) zuilen soms te dicht op de plek van het eigenlijke kunstwerk, en dat werkt soms storend.
We zijn bij de Amstel gearriveerd en kijken uit op de file aan bootjes die de Amstel oversteken om onder de brug door te varen naar de Herengracht. Op de brug staat het lichtkunstwerk “I Contain Multitudes” (ik omvat menigten). En dat klopt ook wel. Naast de botenfile, zijn er ook best veel wandelaars die de route lopen. Het valt ons op dat je zeker niet alleen ‘buitenlands’ hoort spreken, maar dat ook Amsterdammers en andere Nederlanders deze bijzondere lichtroute bezoeken en weten te waarderen.
Wij lopen de Blauwbrug over en slaan rechtsaf de Herengracht op. We komen ook lichtkunst tegen die ons wat minder zegt, zoals een wollig metalen rooster dat af en toe blauw en dan weer wit kleurt. Twee in de lucht hangende verlichte ramen die verwijzen naar de schuilkerk aan het Singel, kunnen ons wel bekoren, evenals de geprojecteerde tekeningen verderop op de kademuren van de Herengracht.
Het vliegende zwanenpaar is een van de toppers van deze editie van het lichtfestival. Een combinatie van staal en kunststof, maar zo mooi uitgelicht, dat het toch een bijzonder beweeglijke indruk maakt. De zwanen lijken zo op en weg te vliegen.
We zijn intussen aan de overkant van de gracht gaan lopen om een rechthoekig lijnenspel op een oud PTT-gebouw te bewonderen. Steeds weer verschuivende en verkleurende lijnen die in elkaar overvloeien en verbindingen leggen, met elkaar en met de rest van de wereld, zo stellen we ons voor.
We keren weer terug naar de rechterzijde van de Herengracht. Bijzondere plantaardige wezens of anemonen met giftige tentakels (?) groeien hier tussen de planten van een groenstrook die is aangebracht om de kade te beschermen en te repareren. Door de beplanting lijken deze ‘triffids’ zo uit vanuit de gracht te groeien. Zou het wel veilig zijn voor ons zoogdieren? Of lusten ze nog een lekker hapje?
Verderop een blauw abstract staketsel voor een prachtig grachtenpand, en ‘Antenna Sud’, verlichte Tv-antennes die oprijzen uit de gracht en een beeld geven van een verzonken stad, en nog een verlichte verwarmingsradiator. Alhoewel de waarschuwingen (tegen klimaatverandering) duidelijk zijn, kunnen ze ons als lichtkunst toch wat minder bekoren.
Via de Brouwersgracht komen we uit in het gebied van het Centraal Station. Al van verre straalt een grote ronde ‘medaillon’ een bijzonder fel licht uit. Bedoeld als zon, met hele felle, maar ook zachte tinten die elkaar afwisselen. Als je het van een afstand bekijkt dan valt op dat de ronde vorm mede is geïnspireerd op het gigantische roosvenster van de Sint Nikolaas Kerk, die sinds kort de status van basiliek heeft gekregen.
We lopen via CS en de Openbare Bibliotheek naar de brug bij Nemo. Het silhouet van het gebouw verandert voortdurend – soms lijkt het of het gebouw met een groot doek is ingepakt, en even later begint het te scheuren en te verpulveren. Het kunstwerk ‘Fracture Point’ is het meest indrukwekkende lichtkustwerk van deze editie van het lichtfestival. Je kan er echt tijden naar blijven kijken. Het verveelt geen moment omdat er elke keer andere dingen gebeuren. Leuk om dit als afsluiter van je wandeling te gebruiken.
Lengte wandeling totaal 6,5 kilometer.
Openbaar vervoer Bus 22 vanaf Muiderpoortstation (of Javaplein) naar het Kattenburgerplein.
Start en eindpunt bij het Scheepvaartmuseum
De lichtkunstwerken staan er nog tot en met 18 januari 2026. Vanaf 5 januari gaan de lichten om 17.00 uur aan. Van woensdag t/m zaterdag tot 23.00 uur, zondag t/m dinsdag tot 22.00 uur.
Meer informatie www.amsterdamlightfestival.com.
Meer oostommetjes
