Home Exposities in Oost Joods Historisch Museum | nu te zien

Joods Historisch Museum | nu te zien

0
Waterlooplein na afloop van de markt. Foto Stadsarchief.

Oh Waterlooplein, oh Waterlooplein, ’t is mooi en lelijk tegelijk, armoedig en toch ook weer rijk, ’t is weemoed met ’n scheutje gein: het Waterlooplein

Expositie
Waterlooplein
De buurt binnenstebuiten

Tot en met 28 februari

Veelbezongen, geschilderd, gefotografeerd en wereldberoemd in Amsterdam: het Waterlooplein. Het Joods Cultureel Kwartier presenteert Waterlooplein. De buurt binnenstebuiten, een uitgebreide tentoonstelling over het hart van de voormalige Jodenbuurt in Amsterdam, waarin de bekende én onbekende geschiedenis wordt ontrafeld.

Vele gezichten
Vanaf het ontstaan rond 1600 trok de buurt verschillende groepen immigranten, onder wie veel Portugese joden. In de 18e en 19e eeuw groeide de armoede in de drukke, levendige buurt en tijdens de asgrauwe jaren van de Tweede Wereldoorlog en vlak daarna was het een plek van onbeschrijfelijk leed. In de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw veranderde de buurt drastisch door de aanleg van de metro en de komst van het omstreden stadhuis-muziektheater.

De buurt blootgelegd
Waterlooplein. De buurt binnenstebuiten vertelt verhalen uit deze vierhonderd jaar geschiedenis met foto’s, filmmateriaal, 3D-reconstructies en objecten. Een bijzondere plaats hierin hebben de bodemvondsten. Ze werden gevonden in beerputten die, toen het terrein braak lag voor de komst van de ‘Stopera’, werden blootgelegd en vertellen veel over de mensen die hier woonden en werkten. Zo wordt een beeld geschetst van een buurt die niet meer bestaat.


Still uit Das Cabinet des Dr. Caligari (1920), Robert Wiene.

Tot 22 november verandert het Joods Historisch Museum gedeeltelijk in een bioscooptheater uit de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw. In de tentoonstelling Charlotte Salomon in close-up ontdek je de invloed van cinema op het kunstwerk Leven? of Theater? van kunstenaar Charlotte Salomon (1917- 1943).

Expositie
Charlotte Salomon in close up

Tot en met 22 november

De Berlijnse kunstacademiestudente Charlotte Salomon (1917-1943) groeide op in een joodse, cultuurminnende familie in Berlijn. Eind 1938 stuurden haar vader en stiefmoeder haar ‘in veiligheid’ naar Zuid-Frankrijk, waar haar grootouders al sinds 1934 als vluchtelingen verbleven. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog pleegde haar grootmoeder daar zelfmoord, en werd Salomon deelgenoot van een voor haar verborgen gehouden familiegeschiedenis. In eenzaamheid probeerde ze dit te verwerken door haar leven en dat van haar familie in vele honderden schilderingen en teksten te schilderen. Salomon werd in 1943 in Auschwitz vermoord. Het werk, dat ze de titel Leven? Of Theater? gaf, had ze veiliggesteld en is door haar ouders aan het Joods Historisch Museum geschonken. Het is een uitzonderlijk multimediaal kunstwerk, vol verwijzingen naar muziek, literatuur, kunst en film.


Het Joods Historisch Museum presenteert in het Kunstkabinet een selectie topstukken uit de eigen kunstcollectie. Het gaat om werken van bekende 19e- en 20e-eeuwse joodse kunstenaars zoals Isidor Kaufman, Isaac Israëls en Eduard Frankfort. Het museum heeft deze werken mede dankzij de steun van betrokken schenkers kunnen verwerven.

Expositie
Topstukken uit het kunstdepot

Tot en met 28 februari

De emancipatie van joden in de kunsten kwam relatief laat op gang. Pas vanaf de burgerlijke gelijkstelling in 1796 mochten ze toetreden tot alle beroepssectoren en konden ze lid worden van kunstenaarsverenigingen: een voorwaarde voor een carrière in het artistieke veld. Het duurde daarom nog tot het eind van de 19e eeuw tot joden werkelijk door wisten te dringen tot de kunstwereld.

Een speciale plek in de presentatie is gereserveerd voor het schilderij Portret van een joods jongetje (ca. 1900) van Isidor Kaufmann (1853-1921). Dit bijzondere portret van een chassidisch jongetje met bontmuts en zwarte kaftan is niet alleen een meesterwerk, maar ook een echte publieksfavoriet. Het legde een bijzondere weg af voor het in onze collectie werd opgenomen: aan het begin van de vorige eeuw werd het teruggevonden tussen oud textiel door de voddenman Barend Schelvis. Zijn zoon Joseph overleefde, als enige van het gezin, de oorlog en schonk het ter nagedachtenis aan zijn jong overleden dochter Josée aan het museum. Kaufmanns zoontje Eduard stond model voor het schilderij.


Joods Historisch Museum →
Nieuwe Amstelstraat 1

Museum over het jodendom, gevestigd bij het Waterlooplein in het hart van de oude jodenbuurt. In vaste en tijdelijke tentoonstellingen en evenementen wordt hier de geschiedenis en de cultuur van de joden in Nederland zichtbaar.